WELG | Cumartesi Anneleri, 1052. hafta eyleminde 1994 yılında Diyarbakır’ın Kulp ilçesinde gözaltına alındıktan sonra kaybedilen Mehmet Selim, Hasan ve Cezayir Örhan’ın dosyasını yeniden gündeme taşıdı. Galatasaray Meydanı’nda toplanan kayıp yakınları ve İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Gözaltında Kayıplara Karşı Komisyonu, 31 yıldır süren adalet mücadelesini sürdürdüklerini vurguladı.

“Gerçekler Gün Yüzüne Çıkarılmalı”

Eylemde 1052. hafta basın açıklamasını İHD Yöneticisi Besna Tosun okudu. Tosun, zorla kaybetmelerin toplumda sessizlik ve itaat kültürünü pekiştirmeyi amaçlayan baskıcı rejimlerin en ağır ihlallerinden biri olduğunu belirtti. Geçmişteki insan hakları ihlallerinin üzerinin örtülmemesi gerektiğini vurgulayan Tosun, “Hakikate ulaşmak, benzer suçların önüne geçilmesi için şarttır,” dedi.

1994’te Gözaltına Alındılar, Bir Daha Dönemediler

24 Mayıs 1994’te Bolu Komando Tugayı’na bağlı birlikler tarafından Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Deveboynu mezrasında gözaltına alınan 46 yaşındaki Mehmet Selim, 40 yaşındaki Hasan ve 17 yaşındaki Cezayir Örhan’dan bir daha haber alınamadı. Ailelerin tüm başvurularına rağmen yetkililerden net bir bilgi alınamazken, gözaltı kayıtlarında isimlerinin yer almadığı gerekçesiyle soruşturma dahi açılmadı.

Tanıklıklara göre Örhan kardeşler önce Serik Karakolu’na, ardından Lice Jandarma Karakolu’na ve işkencehane olarak bilinen Lice Yatılı Bölge Okulu’na götürüldü. Ancak bu bilgiler hiçbir resmi soruşturmaya yansıtılmadı. Kulp Başsavcılığı’nın başlattığı soruşturma, kayıt yetersizliği ve ardından zaman aşımı gerekçesiyle kapatıldı.

AİHM: Devlet Sorumludur

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 6 Kasım 2002 tarihli kararında Türkiye’yi sorumlu tuttu. Kararda, “Örhan kardeşlerin gözaltına alındıktan sonra yaşamlarını yitirdikleri varsayılmalı ve bu ölümlerden devlet sorumlu tutulmalıdır” ifadelerine yer verildi. 2003 yılında ailenin ve İHD’nin girişimleri sonucunda Mehmet Selim ve Hasan Örhan’ın kemikleri, Kulp’un Bağcılar Köyü yakınlarında bulunan bir toplu mezarda tespit edildi. Ancak 17 yaşındaki Cezayir Örhan’ın akıbeti hâlâ bilinmiyor.

“Kemiklerimizi Kaybettiler”

Eylemde, Selim ailesinin gönderdiği ve Gamze Elvan tarafından okunan mektup yürek burktu. Mektupta şu ifadelere yer verildi:

“Bütün çabamıza rağmen babam, amcam ve kuzenimin kemiklerine ulaşamadık. DNA eşleşmesiyle tespit edilen kemikleri almak istediğimizde kaybedildiler. Kulp Cumhuriyet Başsavcılığı, mezarın yeniden açılmasına izin vermedi. Sekiz kişilik toplu mezarda bulunan kemikler tek bir torbada, Kulp Kimsesizler Mezarlığı’na gömüldü.”

“Gerçek Barış İçin Yüzleşme Şart”

Aile, mektubunda devletin, kayıplar konusunda samimi bir yüzleşme gerçekleştirmesi gerektiğini vurguladı. “Kayıp ailelerinin acısı tarif edilemez. Bu karanlık geçmişle yüzleşmeden gerçek bir barıştan söz edilemez” denildi.

“Zamanaşımı Engeli Kaldırılsın”

Cumartesi Anneleri ve İHD, AİHM kararının ardından Örhanlar dosyasının yeniden açılması gerektiğini ve zamanaşımı engelinin kaldırılması çağrısında bulundu. “Mehmet Selim, Hasan ve Cezayir Örhan için, tüm kayıplarımız için adalet istemekten vazgeçmeyeceğiz” ifadeleriyle açıklama sona erdi.

@welgmedya.com