WELG | 12 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanı Alirıza Özdemir görevden alındı, yerine Esma Ersin atandı. Bu gelişme, devletin Alevilik üzerinde inşa etmeye çalıştığı "resmî Alevilik" anlayışının yeni bir evresine geçildiği yorumlarına yol açtı.

Alevi toplumuna rağmen kurulan ve doğrudan Cumhurbaşkanlığı'na bağlı olan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı'nın, son yıllarda giderek daha fazla merkezi bir araç olarak kullanıldığı, bu bağlamda devletin "kendi Alevisi"ni yaratma çabasının kurumsal olarak derinleştiği görülüyor.

Yeni atama ile verilen mesaj: "Yapı yeniden şekillendiriliyor"

Alirıza Özdemir'in görevden alınarak yerine Esma Ersin'in getirilmesi, kişisel bir duruştan ziyade, yapının bütününe dair yeni bir yol haritasının işareti olarak görülüyor. Özdemir, başkanlık süresince devletin Alevilik yaklaşımına paralel biçimde hareket etmiş, AKP'nin bu alandaki politikalarını uygulamış bir isimdi. Bu nedenle görevden alınması, bir "uyumsuzluk" değil.

Bu değişiklik, Aleviliği kontrol altına alma stratejisinde başkanlığın daha etkili, daha merkezi bir konuma çekileceği ve sürecin yeni kadrolarla yeniden yapılandırılacağı beklentisini güçlendiriyor.

Tanımak değil, tanımlamak

Devletin Alevilikle kurduğu ilişki uzun süredir "tanıma" değil, "tanımlama" çabası üzerinden yürütülüyor. 2023 yılında kurulan başkanlık yapısının ardından:

. Cemevlerinin elektrik ve su giderlerinin devlet tarafından karşılanması,

. "Dede ve zakir" pozisyonları için sözleşmeli personel alımı girişimleri,

. Alevi inancına dair bilgilerin millî eğitim müfredatına "devletçe tanımlanmış biçimde" eklenmesi,

gibi adımlar, devletin Alevilik üzerindeki kontrol arayışının yapı taşlarını oluşturdu.

Sırada ne var?

Kulislerde konuşulan iddialara göre, devletin çıkarmayı planladığı yeni yasada Alevi Bektaş’ı Kültür cemevi başkanlığının adını değiştirmek te olduğu söyleniyor.  .

Bu adımların temel hedefinin ise devlete entegre, siyasetten ve toplumsal muhalefetten arındırılmış, kontrollü bir Alevilik inşası olduğu belirtiliyor.

Alevi toplumundan yükselen tepkiler

Yeni dönemin ayak sesleri

Son atama ve tartşmalar, Türkiye'de inanç özgürlüğü, laiklik ve eşit yurttaşlık ilkeleri açısından kritik bir dönemece işaret ediyor. Devletin "kendi Alevisi"ni yaratma adımları, sadece Alevi toplumunun değil, tüm toplumsal kesimlerin dikkatle izlemesi gereken bir dönüşüm süreci olarak karşımıza çıkıyor.

@welgmedya.com