WELG | Ankara – Elektrik ve doğalgaz fiyatlarına yapılan yüzde 25’lik zamların, mal ve hizmet maliyetlerini artırarak enflasyon üzerindeki baskıyı büyütmesi beklenirken, TÜFE sepetinde yapılan ağırlık değişikliği nedeniyle resmi enflasyona etkisinin sınırlı kalacağı hesaplandı.

Enerji Zamları Peş Peşe Geldi

Küresel ölçekte savaşın ekonomik etkileri derinleşirken, Türkiye’de de akaryakıt fiyatlarının ardından elektrik ve doğalgaz tarifelerinde yüksek oranlı artışlar yapıldı.

Mesken aboneleri için elektrik ve doğalgaz fiyatlarına ortalama yüzde 25 zam uygulanırken, doğalgazda haneler için kademeli fiyatlandırma sistemine geçildi.

BOTAŞ tarafından yapılan düzenlemeyle sanayi tüketicileri için doğalgaz fiyatı ortalama yüzde 18,6, elektrik üretim santralları için ise yüzde 19,4 oranında artırıldı.

Enflasyona Etki: 0,59 Puan

Yapılan hesaplamalara göre söz konusu zamların nisan ayı enflasyonu üzerinde doğrudan yaklaşık 0,59 puanlık artırıcı etkisi bulunuyor.

Bu hesap, TÜFE sepetinde elektriğin yüzde 1,2737, doğalgazın ise yüzde 1,0818 olan güncel ağırlıkları esas alınarak yapıldı.

Ağırlık Değişimi Etkiyi Düşürdü

Yılbaşında yapılan metodoloji değişikliğiyle TÜFE sepetinde konut grubunun ağırlığı yüzde 15,26’dan yüzde 11,40’a düşürüldü.

Bu kapsamda:

- Elektriğin ağırlığı yüzde 1,7942’den yüzde 1,2737’ye

- Doğalgazın ağırlığı ise yüzde 1,8962’den yüzde 1,0818’e geriledi

Aynı zam oranı eski ağırlıklarla hesaplandığında enflasyona etkisi yaklaşık 0,92 puan olacaktı.

Bu durum, hesaplama yöntemindeki değişikliğin enerji zamlarının resmi enflasyona yansımasını yaklaşık 0,33 puan azalttığını ortaya koydu.

Dolaylı Etki Daha Büyük Olabilir

Uzmanlar, kademeli tarife uygulaması nedeniyle doğrudan etkinin bu hesaplamaların üzerine çıkabileceğine dikkat çekiyor.

Ayrıca enerji maliyetlerindeki artışın üretim ve hizmet fiyatlarına yansıyarak dolaylı yoldan daha geniş bir enflasyonist etki yaratabileceği vurgulanıyor.

“Resmi Enflasyon Gerçeği Yansıtmıyor”

Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre, TÜFE hesaplamasında Avrupa Birliği uyum kriterlerinin esas alındığını belirterek mevcut yöntemi eleştirdi.

Cibre, “TÜFE’de hizmet kalemlerinin ağırlığı artırıldı. Ancak Türkiye AB ülkesi değil. Resmi enflasyon mart ayında yüzde 30,87 olarak açıklansa da dar gelirli ve ücretlilerin hissettiği enflasyon yüzde 40,2’ye ulaşıyor. TÜFE, toplumun geniş kesimlerini temsil etmekten uzaklaşıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Vatandaş Üzerindeki Baskı Artıyor

Enerji fiyatlarındaki artışın doğrudan fatura yükünü artırmasının yanı sıra, gıda, ulaşım ve üretim maliyetleri üzerinden zincirleme bir etki yaratması bekleniyor.

Bu durum, özellikle dar gelirli kesimler üzerindeki ekonomik baskının önümüzdeki dönemde daha da artabileceğine işaret ediyor.

@welgmedya.com