WELG | İSTANBUL – Türkiye'de sanayi sektöründen peş peşe gelen açıklamalar, üretim ve yatırım koşullarının giderek ağırlaştığına işaret ediyor. Yüksek faizler, artan finansman maliyetleri, düşük kâr marjları ve döviz kuru ile enflasyon arasındaki fark nedeniyle birçok sanayici üretimi sürdürmekte zorlandığını belirtiyor. Bazı fabrikalarda vardiyalar azaltılırken, satılık ve kiralık tesislerin sayısının arttığı ifade ediliyor. Sektör temsilcileri, mevcut koşulların devam etmesi halinde yeni fabrika kapanmalarının gündeme gelebileceği uyarısında bulunuyor.

Sanayi kuruluşlarının ortak şikâyeti ise finansmana erişimin zorlaşması ve kredi maliyetlerinin işletmelerin taşıyabileceği seviyelerin üzerine çıkması.

SANAYİCİLERDEN ORTAK UYARI: “BU FAİZLERLE YATIRIM OLMAZ”

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Vekili ve Mobilya Dernekleri Federasyonu Başkanı Ahmet Güleç, yüksek faizlerin sanayicileri yeni yatırımlardan uzaklaştırdığını söyledi.

Mevcut yatırımlarını tamamlamaya çalışan şirketlerin de ağır borç yüküyle karşı karşıya kaldığını belirten Güleç, sanayinin uluslararası rekabette ayakta kalabilmesi için teknoloji yatırımlarına devam etmesi gerektiğini vurguladı.

Güleç, “Faizlerin yüzde 30'un altına inmediği bir yerde yatırım imkânı olmaz” diyerek yeni kredi olanaklarının oluşturulmasını ve finansmana erişimin kolaylaştırılmasını istedi.

“YENİ YATIRIM YAPMAK İSTEYEN KALMADI”

Paslanmaz Sanayici ve İş İnsanları Derneği Başkanı Arslan Küçükemre de ticari kredi faizlerinin yüksekliğine ve finansmana ulaşmanın güçleşmesine dikkat çekti.

Bazı sanayicilerin faaliyetlerini bırakmak zorunda kaldığını, bazılarının ise fabrikalarını kiraya verdiğini belirten Küçükemre, yatırım ortamının ciddi biçimde zayıfladığını savundu.

“Yeni bir yatırım yapayım diyen yok” ifadelerini kullanan Küçükemre, mevcut faiz oranlarıyla üretimin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini söyledi.

AMBALAJ SEKTÖRÜNDE YÜZDE 20'LİK DARALMA İDDİASI

Karton Ambalaj Sanayicileri Derneği Başkanı Alican Duran, sanayicinin yalnızca yüksek faizlerden değil, döviz kuru politikalarından da olumsuz etkilendiğini belirtti.

Duran'ın verdiği bilgiye göre ambalaj sektörü yılbaşından bu yana yüzde 20 daraldı.

Yüksek faizle kullanılan kredilerin mevcut kâr marjlarıyla geri ödenmesinin giderek zorlaştığını ifade eden Duran, “Sektörler bir bir çöküyor, gidiyor” sözleriyle yaşanan sıkıntılara dikkat çekti.

Avrupa ülkelerinde sanayisizleşmeyi önlemeye yönelik düzenlemeler yapıldığını hatırlatan Duran, Türkiye'de de üretimi koruyacak benzer adımlar atılması gerektiğini savundu.

“FABRİKALAR KAPANIYOR, BİRÇOĞU BOŞ BEKLİYOR”

İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Hüseyin Çetin, üretimdeki daralmanın fabrikaların faaliyetlerini doğrudan etkilediğini söyledi.

Çetin, bazı sanayi kuruluşlarının yeterli iş alamadığı için kapasitelerini kullanamadığını, bazılarının ise yılbaşında faaliyetlerine son vermeyi değerlendirdiğini belirtti.

“Kan kaybediyoruz. Fabrikalar kapanıyor” diyen Çetin, birçok tesisin sipariş yetersizliği nedeniyle boş beklediğini ifade etti.

Çetin ayrıca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ihracatçılara sağladığı yüzde 3'lük döviz desteğinde 1 Ekim itibarıyla yeni kriterler getirildiğini belirtti.

Bazı şirketlerin gerekli koşulları karşılamalarına rağmen limit aşımı gerekçesiyle destekten yararlanamadığını ileri sürdü.

“2026, 2025'TEN DAHA ZOR GEÇİYOR”

TİM Başkan Vekili ve İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Çetin Tecdelioğlu da sanayicinin uzun süredir devam eden yüksek faiz ve enflasyon ortamında yıprandığını söyledi.

2026 yılında faizlerin gerilemesini beklediklerini ancak bu beklentilerinin gerçekleşmediğini belirten Tecdelioğlu, döviz kurundaki artışın enflasyonun gerisinde kalmasının ihracatçının rekabet gücünü zayıflattığını savundu.

Tecdelioğlu, “Faaliyet kârı oluşturamayan sektörler yatırım yapamaz, faizle mücadele eder, en büyük ortağı da banka olur” sözleriyle şirketlerin karşı karşıya kaldığı finansman yükünü anlattı.

Kapanan firmalar ve satılan fabrikalar gördüklerini belirten Tecdelioğlu, yüksek faiz ve enflasyon döneminin uzamasının sanayicilerin dayanma gücünü azalttığını ifade etti.

TÜRK ÜRÜNLERİ BAZI PAZARLARDA YÜZDE 40 DAHA PAHALI HALE GELDİ

Sanayicilerin dikkat çektiği bir diğer sorun ise ihracatta fiyat rekabetinin zayıflaması.

Tecdelioğlu'na göre Türk sanayicileri bazı pazarlarda rakiplerine kıyasla yüzde 25 ila 30, bazı ürünlerde ise yüzde 40'a varan oranlarda daha pahalı hale geldi.

Bu durumun sipariş kayıplarına neden olduğunu savunan Tecdelioğlu, ihracat rakamlarında değer bazında artış görülmesine rağmen miktar bazında aynı gelişmenin yaşanmadığını belirtti.

Bölgesel savaşlar, yüksek enflasyon ve kur politikasının da ihracatçıların hareket alanını daralttığını söyledi.

İhracatçıların reeskont ve Eximbank kredileriyle faaliyetlerini sürdürmeye çalıştığını ifade eden Tecdelioğlu, asıl sorunun yalnızca kredi bulmak değil, kredinin yüksek maliyeti olduğunu vurguladı.

HÜKÜMET: DEZENFLASYON PROGRAMI SÜRÜYOR

Sanayi temsilcilerinin eleştirilerine karşılık hükümet cephesinden daha önce yapılan açıklamalarda, enflasyonu düşürmeye yönelik ekonomi programının sonuç vermeye başladığı savunulmuştu.

İmalatçı ihracatçılara daha düşük faizli kredi olanakları sağlandığı, esnaf ve çiftçilere yönelik faiz desteklerinin sürdürüldüğü belirtilmişti.

Hükümet, bazı sektörlerin ekonomik koşullardan olumsuz etkilendiğini kabul ederken seçici finansman araçlarının kullanılmaya devam edileceğini ifade ediyor.

Ancak sanayi temsilcileri, mevcut desteklerin üretimde yaşanan sıkıntıları gidermekte yetersiz kaldığını savunarak daha hızlı faiz indirimi ve daha geniş finansman imkânları talep ediyor.

SANAYİDE YENİ KAPANMA DALGASI ENDİŞESİ

Sanayi kuruluşlarından gelen açıklamalarda, finansman maliyetlerinin yanı sıra düşük kârlılık, sipariş kayıpları ve kur-enflasyon makasının üretim üzerindeki baskısı öne çıkıyor.

Bazı şirketlerin fabrikalarını kiraya verdiği, bazılarının ise üretim faaliyetlerini sonlandırmayı değerlendirdiği belirtiliyor.

Sektör temsilcileri, yatırım ortamının iyileştirilmemesi halinde üretim kapasitesindeki kayıpların artabileceği ve yeni fabrika kapanmalarının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Türkiye sanayisinden yükselen ortak talep ise açık: Daha erişilebilir finansman, üretimi destekleyen ekonomik koşullar ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünü koruyacak politikalar.

@welgmedya