WELG | İSTANBUL - İBB davasının duruşmaları yeniden başlarken mahkeme heyetine, hukuka aykırı tutukluluk kararlarının hâkimler açısından cezai sorumluluk doğurabileceği hatırlatıldı. Ergenekon davasında soyut ve tekrar eden gerekçelerle tutukluluğun devamına karar veren hâkimlere Yargıtay tarafından 20 yıl 3 ay hapis cezası verilmesi örnek gösterildi.

Ergenekon sürecinde yargılananların avukatlarından Hüseyin Buzoğlu, hukuka aykırı biçimde verilen her tutukluluğun devamı kararının “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçunu oluşturabileceğini belirtti.

Buzoğlu, Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 26 Haziran 2024 tarihli kararında Ergenekon soruşturması ve yargılamasında görev alan hâkimlerin, hukuka aykırı tutukluluk kararları nedeniyle cezalandırıldığını hatırlattı.

Formül gerekçeler suç sayıldı

Yargıtay kararında, hâkimlerin dosyanın geldiği aşamayı ve sanıkların kişisel durumlarını incelemeden aynı ifadeleri tekrarlayarak tutuklulukların devamına karar verdiği belirtildi.

Kararlarda adli kontrol tedbirlerinin neden yetersiz kalacağının somut biçimde açıklanmadığı, delillerin ve tutuklama nedenlerinin her sanık açısından ayrı ayrı değerlendirilmediği kaydedildi.

Yargıtay, tahliye taleplerinin soyut, birbirini tekrar eden ve önceki kararlara atıf yapan görünüşte gerekçelerle reddedilmesini açıkça hukuka aykırı buldu.

Bu kararlarla kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığına hükmeden Yargıtay, tutukluluk kararlarında imzası bulunan hâkimlere 20 yıl 3 ay hapis cezası verdi.

“Takdir hakkında yanılmadan söz edilemez”

Yargıtay, hâkimlerin uzun süre boyunca bireyselleştirilmemiş gerekçelerle tutuklulukta ısrar etmesi karşısında bunun basit bir takdir hatası olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti.

Kararda, Anayasa’nın 19. maddesiyle güvence altına alınan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiği ve “kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” suçunun işlendiği kabul edildi.

İBB davası için açık uyarı

Ergenekon kararının İBB davası bakımından taşıdığı mesaj açık: Tutuklama bir cezalandırma yöntemi değildir. Her sanığın durumu, deliller ve tutuklama gerekçeleri ayrı ayrı ve somut biçimde değerlendirilmelidir.

Kaçma veya delilleri karartma tehlikesi ortaya konulmadan, adli kontrolün neden yetersiz olacağı açıklanmadan verilen tutukluluğun devamı kararları yalnızca temel hak ihlali yaratmaz; kararı verenler açısından cezai sorumluluk da doğurabilir.

Siyasi davalarda yıllarca kullanılan kopyala-yapıştır gerekçeler hukuk değildir. Hâkimler iktidarın beklentilerine değil Anayasa’ya, yasalara ve insan haklarına bağlı hareket etmek zorundadır.

@welgmedya