WELG | BAĞDAT - Irak’ta ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin ülkeden tamamen çekilmesi ve devlet dışındaki silahlı yapıların silahlarını teslim etmesi için belirlenen 30 Eylül tarihi yaklaşıyor. Uzmanlar, bu tarihin ardından Bağdat yönetimini zorlu bir egemenlik sınavının beklediğini belirtiyor.

Irak yönetimi, 1 Ekim itibarıyla ülkede hiçbir yabancı askerin kalmayacağını açıklarken silahların yalnızca resmî güvenlik güçlerinin elinde bulunması için de çalışmalarını sürdürüyor.

Silah bırakmayan kişi ve gruplara 30 Eylül’den sonra Terörle Mücadele Yasası kapsamında işlem yapılacağı duyurulmuştu.

ABD’nin Çekilme Kararı Kesin

Bağdat Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Ala Mustafa, ABD’nin Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde kalan askerlerini çekme kararının değişmeyeceğini söyledi.

Mustafa, Washington’ın bölgedeki güvenlik stratejisinin değiştiğini ve Irak’la askerî varlık yerine ikili siyasi, ekonomik ve güvenlik anlaşmalarına dayalı ilişki kurmak istediğini belirtti.

ABD ve Irak yönetimleri de çekilmenin 30 Eylül’e kadar tamamlanacağını doğruladı. ABD askerleri daha önce ülkenin büyük bölümündeki üslerden ayrılmış, kalan güçlerin önemli kısmı Kürdistan Bölgesi’nde konuşlandırılmıştı.

Erbil’den de Çekilecekler

Mustafa’ya göre ABD güçlerinin Erbil’den ayrılması, Kürdistan Bölgesi’nin İran ve müttefikleri tarafından hedef alınma riskini azaltabilir.

Ancak ABD’nin askerlerini çekmesinin, Erbil yönetimiyle siyasi ve ekonomik ilişkilerini sona erdireceği anlamına gelmediğini belirten Mustafa, Washington’ın Kürdistan Bölgesi’ne yönelik desteğini farklı araçlarla sürdüreceğini söyledi.

Silahlı Gruplar İçin Mazeret Ortadan Kalkıyor

Irak’taki bazı İran bağlantılı silahlı gruplar, ABD askerlerinin varlığını silah bırakmamanın gerekçesi olarak gösteriyordu. Koalisyonun çekilmesiyle birlikte bu gerekçenin de ortadan kalkacağı değerlendiriliyor.

Grupların çoğunun silahların devlet denetimine alınmasına destek verdiği, Nuceba Hareketi’nin ise silah bırakmayı ve siyasi sürece katılmayı reddettiği belirtiliyor.

Bu nedenle 30 Eylül sonrasında Bağdat yönetimi ile silahlı gruplar arasında siyasi veya askerî gerilim yaşanabileceği uyarısı yapılıyor.

Zeydi’den “Sürpriz Adımlar” Beklentisi

Ala Mustafa, Başbakan Ali Falih ez-Zeydi’nin silahların devlet kontrolüne alınması ve yolsuzlukla mücadele konusunda beklenmedik adımlar atabileceğini savundu.

Zeydi’nin siyasi grupların denetiminde hareket eden bir başbakana dönüşmeyeceğini öne süren Mustafa, hükümetin hem milis güçlerle hem de siyasi ittifaklarla aynı anda çatışmaktan kaçınmaya çalıştığını belirtti.

Yaptırım Riski de Masada

Mustafa, Irak’ın silahlı yapıların tasfiyesi ve silahların devlet denetimine alınması konusundaki taahhütlerini yerine getirmemesi halinde ABD’nin ekonomik yaptırımlara başvurabileceğini söyledi.

Irak Merkez Bankasının bazı banka ve döviz şirketlerine yönelik kararları ile Iraklı siyasetçilere uygulanan vize kısıtlamalarının Bağdat’a verilen mesajlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

ABD’nin 2003’te başlayan askerî varlığının sona ermesi Irak açısından önemli bir gelişme olsa da asıl egemenlik sınavı, yabancı askerlerin çekilmesinden sonra devlet dışındaki silahlı yapıların denetim altına alınıp alınamayacağıyla verilecek. AP, Rûdaw

@welgmedya