Sosyolog İbrahim Egin, Alevi kızıllaş inancının modernleşme ile ortaya çıkan kimlik sorununu yazdı

Ergin kaleme aldığı yazsında, modernleşme ile birlikte Alevilerin geleneksel bilginin korunması yeniden üretilmesi konusunda ciddi bir otorite kaymasına neden olmuş ve Alevilerdeki eksen kurum kayması ocaklardan sonra dedelerde yaşanmıştır dedi.
 Tarih: 30-04-2020 23:52:28   Güncelleme: 01-05-2020 00:06:28
Sosyolog İbrahim Egin, Alevi kızıllaş inancının modernleşme ile ortaya çıkan kimlik sorununu yazdı

Dedelerin kentlerde taliplerine ve farklı ocakların tabanlarını bir araya getirecek ,otorite sağlayacak ,taleplerini yerine getirecek mekanizmalarının olmaması dolayısıyla gelenek yaşatılamamış kesintiye uğramasıyla ,talipler Aleviliği kendi olanaklarıyla öğrenmeye ,bilgi kirliliği ve baskın dinin temsilcilerinin araştırmalarından öğrenmeleri doğru yanlış tartmadan yüzeysel olarak ehlibeyt vurgusu ,Ali motifi sembollerinin altında şii Caferi teolojinin ardından Sünni Hanefi anlayışını sentezleyerek verilmesi Alevilik olarak tanımlanmış ve günümüze kadar da Alevilik şii-sünni örtüsüyle aralarında kalan bir aleviler ve Alevilik olmuştur.

Örneklerinin ve araştırmalarında Alevilere sorulan sorular ,anketlerde çıkan sonuçlara göre namaz ,ramazan ve muharrem tutan ,cami yaptıran ,mevlit okutturan ,sela okutturan Alevilerin varlığı yadsınamayacak kadar bir kitlenin olduğu bu araştırmalarda çıkmıştır.

Bu tespitlerimizin anakronik nedeni derin kimlik anlayışının sosyal kimlik anlayışı olarak hayata yansıtamaması; Alevilerin Sünnilerle yaşadıkları mekanlarda kimlik kaydırma yada asimilasyonun derinsel olarak kimliklerin de aşındırma ile zayıflayan bireyler olarak görmekteyiz. O halde kimlik nedir. Bir insanın kaç tane kimliği vardır. Kimliğin tanımı bizi diğer inanç ve dinlerden nasıl ayırt etmeli ve nasıl olmalıdır.?

Kimlik genel olarak kişinin diğer insanlarla ortak yönlerinin ve farklılıklarının neler olduğuna ilişkin bir ait olma sorunudur. Kimlik en genel anlamıyla insana kişisel konum duygusu ve bireyselliğe yönelik değişmez bir öz verir. Kimlik arayışının arkasında farklı ve bazen de çatışan değerler olabilir. Çünkü insan kim olduğunu söyleyerek aynı zamanda ne olduğunu, neye inandığını ve ne istediğini de anlatmaya çalışır. Bu farklı inanç ,değer gereksinim ve istekler toplumlar arasında olduğu gibi aynı toplum içerisinde de bazı kimliksel farklılıkları barındırmaktadır.

Modernleşme sürecinin yarattığı farklılaşmalar kimliği bütüncül bir yapı olmaktan çıkarıp ayrışmasına neden olmuştur. Bunun sonucu olarak bireylerin hemen her alana ilişkin farklı kimlikleri ortaya çıkmakta bunları toparlayacak geniş bir sosyal inanç kimlik örüntüsü oluşturmakta da güçlük çekilmektedir. Örneğin ülkemizde doğuda yaşayanların etnik sorunu hiçbir zaman din kimliğinin önüne geçmemiştir. Burada yaşayanların üst kimlik olarak din kimliği pozitif bütünleştirici etki olarak karşımıza çıkmaktadır.

Alevilerin kentsel yaşama göç ederken de etnik ayrımı olmadan sosyal kimlik anlayışına göre Alevilerin yaşadıkları mahalleleri tercih edip oralara göçmeleri en somut inançsal tercihtir.

Alevilerin bu yaklaşımı sosyolojik olarak kültürel kimliğine sahip çıkmadır. Kültürel kimlik doğuştan sonra kazanılan ve elde edilen özelliklerdir. Ben kimim, biz kimiz soruların karşılığıdır. Kültürel kimliğin bireyin doğumundan sonra elde ettiği beş kimlik vardır.
Aile kimliği, coğrafya kimliği, din veya inanç kimliği, ırk yada milliyet kimliği, vatandaşlık kimliği.

Bu kimlikler ortak değerlerimizle inşa edilmiş, ahlak anlayışından gelenek görenekler, edebiyat , müzik ,ortak sembol ve motiflerin bir arada yaşama uygulanışı ,yaşatılması kültürel kimliğin birleştirici ,bütünleştirici yanı ortaya çıkmıştır.

Alevilerin ve Aleviliğin öğretisinin asimile olmasının kırılma noktası kültürleşme olarak karşılıklı kültürel etkileşimde, toplumlar kendi kültürüne yararlı gördüğü unsurları benimseyerek almakta veya kültürleştirmeye maruz kalarak kendisini, kültürünü ve birikimini karşısındakine ifade edebileceği zemin oluşursa, her iki taraf için de bu durum yeni bir deneyimdir. Ancak birey kendi kültürel kimliğini ifade edebilecek donanıma yeterince sahip değilse, bizim bir kısım İslam’ın özüyüz diye ortalıkta dolaşan dedeler ve avaneleri, kültürleşme sürecinde pasif edilgen ve asimilasyona açık bir hale gelir. Sonuç kimliksizleşme ve kimlik bunalımıdır. Günümüzde bu bunalımı yaşayan sözde alevi önderleri ,dedelerin umre ,hac yapmaları ,diyanetin ve politikacı aktörlerin cemevlerinde posta oturtulmaları kuran kerim almaları ,muharremlerde iftar ve protokol yapmaları kültürleşmenin en güzel örnekleridir.

İslamın özüyüz çığırtkanlığı yapanların kendi inançlarını alt kimlik grubu olarak görmeleri eksik sosyalizasyon süreci yaşamaları yani topluma hazırlanma ve katılma süreci bireyin yaşadığı toplumun kültürünü ve toplumdaki rolünü öğrenerek toplumla bütünleşmesi anlamında kullanılmıştır ,diğer taraftan dayatılan kimlikler örneklerini yukarda verdiğimiz bizim inancımızda olmayan inançsal pratiklerin yapay olarak oluşturulması derin kimlik krizi , yitirilmiş benlik duygusu ve eksik kültürel kimlik aidiyeti olarak karşımıza çıkmaktadır. Örnek olarak Ahret inancı, cennet cehennem, Allaha peygamberlere ,kurana, meleklere inanma, kimliğini ifade ederken Müslüman Hanefi Bektaşi alevi olarak tanımlaması ,Allahın emrettiği namazı ,orucu haccı kabullenmesi sosyal kimlik bunalımında derin kriz bulguları bu saydıklarımızdır.

Bunun sonucu olarak sosyal kimlik açısından yanlış kültür politikaları sonucu derin kimlik krizi içine sürüklenmiştir. Çünkü aleviler kendi kimliklerini bırakarak unutarak başka kimlik edinme süreci yaşamışlardır. Bunun en büyük faktörü modernleşme ile kentsel yaşama göç ile kent ortamı Alevilere daha önce hayal edemedikleri teknik ,teknolojik alt yapı imkanları sunmuştur. Farklı yapıda ki din ,mezhep ve ideolojilerle tanışması kentlerin kültürel kimlikleriyle normlarıyla buluşması tarihsel Aleviliğin gelenek yapısında çözülmelere neden olmuş ,geleneksel kimlik bağı kopmuş aidiyet sorunu yaşar hale gelmiştir.

Sonuç olarak Alevilik ve aleviler sosyal hayat kimliğine sahip çıktıkları oranda kamusal alanda varlıklarını ve taleplerini kabul ettireceklerdir. Baskın dinlerin değirmenine su taşımaktan vazgeçtiklerinde hangi iktidar olursa olsun dikkate almak zorunda kalacak alt kimlik üst kimlik derinlikli krizler yaşamayacaklardır. Aşk ile

Sosyolog/İbrahim ERGİN

 

  Bu haber 552 defa okunmuştur.   Editör: haber merkezi   Kaynak: Welg medya haber
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER ANALİZ Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/06/2020 Fenerbahçe vs Kayserispor
 12/06/2020 Göztepe vs Trabzonspor
 13/06/2020 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 13/06/2020 Beşiktaş vs Antalyaspor
 13/06/2020 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
 14/06/2020 Gençlerbirliği vs Konyaspor
 14/06/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 14/06/2020 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 15/06/2020 Sivasspor vs Denizlispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/06/2020 Giresunspor vs İstanbulspor
 19/06/2020 Adana Demirspor vs Osmanlıspor FK
 19/06/2020 Altay vs Akhisarspor
 19/06/2020 Balıkesirspor vs Menemenspor
 19/06/2020 BB Erzurumspor vs Eskişehirspor
 19/06/2020 Boluspor vs Altınordu
 19/06/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 19/06/2020 İstanbulspor vs Hatayspor
 19/06/2020 Keçiörengücü vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 18/07/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Sivas Belediyespor
 18/07/2020 Eyüpspor vs Van Spor
 18/07/2020 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
 18/07/2020 Kırşehir Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 18/07/2020 Niğde Anadolu FK vs Bodrumspor
 18/07/2020 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 18/07/2020 Tuzlaspor vs Uşak Spor
 25/07/2020 Ankara Demirspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Çankaya FK vs Tokatspor
 18/07/2020 Düzcespor vs Manisaspor
 18/07/2020 Erzin Spor vs Artvin Hopaspor
 18/07/2020 Karaköprü Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/07/2020 Silivrispor vs 52 Orduspor FK
 18/07/2020 Şile Yıldızspor vs Kızılcabölükspor
 18/07/2020 1928 Bucaspor vs Sultanbeyli Bld.
 18/07/2020 24Erzincanspor vs Yomraspor
 18/07/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Çatalcaspor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN