WELG | ANKARA - Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Haziran 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endeksleri, ithalattaki dikkat çekici artışı gözler önüne serdi. Gıda, içecek ve tütün ithalat miktarı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 46,8 yükseldi. Bu sert artış, Türkiye’nin temel tüketim ürünlerinde dışa bağımlılığına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

TÜİK verilerine göre, Haziran 2026’da ithalat birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 12,9 arttı. Aynı dönemde ihracat birim değer endeksindeki yükseliş yüzde 12,6 olarak kaydedildi.

Dış ticaretin miktar endekslerinde de ithalatın ihracattan daha hızlı arttığı görüldü. İthalat miktar endeksi yüzde 9 yükselirken, ihracat miktar endeksindeki artış yüzde 8,1’de kaldı.

Gıda ithalatında yüzde 46,8’lik sıçrama

Haziran ayının en çarpıcı verisi, gıda, içecek ve tütün grubunda kaydedildi. Bu kategoride ithalat miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46,8 arttı.

Aynı dönemde ham madde ithalat miktarında yüzde 25,9, imalat sanayisi ürünlerinde ise yüzde 13,9 oranında artış gerçekleşti.

Gıda ithalatındaki keskin yükseliş; tarımsal üretim, gıda güvenliği ve temel tüketim ürünlerinde dışa bağımlılık politikalarının yeniden tartışılmasına neden oldu.

Yakıt ithalatının maliyeti yüzde 39,3 yükseldi

Veriler, ithalatta yalnızca miktarın değil, maliyetlerin de arttığını ortaya koydu. Yakıt ithalatında birim değer endeksi yüzde 39,3 yükselirken, ham maddelerde yüzde 9,1 ve imalat sanayisi ürünlerinde yüzde 6,6 artış kaydedildi.

Yakıt ithalat miktarı yüzde 7,5 azalmasına rağmen birim değerde yaşanan yüzde 39,3’lük artış, enerji ithalatının ekonomi üzerindeki maliyet baskısının sürdüğünü gösterdi.

İhracat geriledi, ithalat yükseldi

Aylık veriler, dış ticaretteki dengesizliği daha belirgin biçimde ortaya koydu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi, mayıs ayında 147,5 seviyesindeyken haziranda yüzde 5,5 azalarak 139,5’e geriledi.

Aynı dönemde ithalat miktar endeksi ise yüzde 8,3 artarak 116,3’ten 126,0’a yükseldi. Böylece aylık bazda ihracat azalırken, ithalatta belirgin bir artış yaşandı.

Dış ticaret haddinde gerileme

Türkiye’nin dış ticaret haddi, Haziran 2025’te 90,3 seviyesindeyken Haziran 2026’da 90,1’e geriledi.

Haziran ayına ilişkin dış ticaret verilerinde gıda, içecek ve tütün ithalatındaki yüzde 46,8’lik yükseliş öne çıktı. Açıklanan rakamlar, üretim politikaları ile ithalata bağımlılığın ekonomi üzerindeki etkilerini bir kez daha gündeme getirdi.

@welgmedya