WELG | İSTANBUL – İstanbul Valiliği'nin kentteki tüm okullarda mescit açılmasını isteyen yazısı, yalnızca idari bir düzenleme olarak değerlendirilemez. Bu karar, son yıllarda eğitim sisteminde adım adım hayata geçirilen dinselleştirme politikalarının yeni halkası olarak öne çıkıyor. CEDES projesiyle başlayan süreç, şimdi okul binalarında ibadet alanlarının zorunlu hale getirilmesiyle yeni bir aşamaya taşınıyor.

Valiliğin gerekçesi, öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının ibadet ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim saatlerinin aksamaması olarak açıklandı. Ancak mesele yalnızca ibadet özgürlüğüyle sınırlı değil. Asıl tartışma, devlet okullarının hangi inanç anlayışına göre şekillendirildiği ve farklı inançlardan ya da herhangi bir dine mensup olmayan öğrencilerin bu sistem içinde nasıl konumlandırıldığıdır.

Laik Eğitimden Tek İnanç Merkezli Eğitime

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın laiklik ilkesi, devletin tüm inançlara eşit mesafede durmasını öngörüyor. Buna karşın son yıllarda eğitim politikalarında tek bir dini anlayışın merkeze alındığı yönündeki eleştiriler giderek artıyor.

CEDES projesi kapsamında imam, vaiz ve müftülük personelinin okullarda etkinlik düzenlemesi, dini içerikli faaliyetlerin yaygınlaştırılması ve şimdi de her okulda mescit oluşturulması talepleri, eğitim sisteminin laik niteliğinin aşındırıldığı yönündeki tartışmaları güçlendiriyor.

Bir devlet okulunda mescit açılması, yalnızca ibadet etmek isteyen öğrencileri ilgilendirmiyor. Aynı okulda eğitim gören Alevi, Hristiyan, Katolik, Yahudi, Ezidi, farklı inançlara sahip ya da herhangi bir inanca bağlı olmayan öğrenciler açısından da psikolojik ve sosyal etkiler doğurabilecek bir ortam yaratıyor.

Alevi Çocuklar Bu Sistemde Nerede?

Türkiye'de milyonlarca Alevi yurttaş yaşıyor. Ancak devlet okullarında Alevi inancına ait cemevleri ya da inanç mekanları hiçbir zaman gündeme gelmedi. Zorunlu din dersleri yıllardır tartışılırken, şimdi okul içinde yalnızca Sünni İslam pratiğine uygun mekanların oluşturulması, eşit yurttaşlık ilkesini yeniden tartışmaya açıyor.

Bir Alevi öğrencinin, cuma namazına gitmeyen bir çocuğun ya da ateist olduğunu açıklayan bir gencin okul ortamında nasıl hissedeceği sorusu ise yanıtsız kalıyor.

İnanç özgürlüğü, yalnızca ibadet etme hakkını değil; ibadet etmeme hakkını da kapsıyor.

Toplumsal Baskı Riski

Uzmanlar, okul çağındaki çocukların akran baskısından en fazla etkilenen yaş grubunda olduğuna dikkat çekiyor. Okul yönetimlerinin cuma namazı organizasyonları yapması ya da mescit kullanımını teşvik etmesi halinde, bu faaliyetlere katılmayan öğrencilerin dışlanma, ötekileştirilme veya dolaylı baskıyla karşılaşabileceği yönünde kaygılar dile getiriliyor.

Bu nedenle tartışma yalnızca bir ibadet alanının açılması değil; kamusal eğitimin tüm öğrenciler için tarafsız kalıp kalamayacağı sorusu etrafında şekilleniyor.

Laiklik, Herkes İçin Güvencedir

Laiklik herhangi bir inancın karşısında olmak değil; devletin hiçbir inancı diğerine üstün tutmamasıdır. Devlet okulları da tüm çocukların kendisini eşit ve özgür hissedebildiği ortak yaşam alanları olmak zorundadır.

Bugün tartışılan mesele, mescit açılması değil; kamusal eğitimin hangi ilkelere göre şekilleneceği ve farklı kimliklere sahip milyonlarca öğrencinin bu sistem içinde eşit yurttaş olarak yer alıp alamayacağıdır.

Bu nedenle İstanbul Valiliği'nin kararı, eğitim politikalarının geleceği, laiklik ilkesi ve inanç özgürlüğü açısından uzun süre tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor.

Devam edecek... - 2

@welgmedya