WELG | Strasbourg – Gezi davası kapsamında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen ve hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları uygulanmayan iş insanı Osman Kavala’nın dosyası, AİHM tarafından Büyük Daire’ye devredildi. Karar, Avrupa Konseyi ve Türkiye açısından tarihi ve kritik bir aşama olarak değerlendiriliyor.

“Olağanüstü Önemli” Bir Karar

Halk TV’ye konuşan hukukçu Kerem Altınparmak, dosyanın Büyük Daire’ye devredilmesini “olağanüstü önemli” olarak nitelendirdi. Altınparmak, Büyük Daire kararlarının bağlayıcılığına dikkat çekerek,
“Büyük Daire karar verdiği anda karar kesinleşir. Buna itiraz edilmesi artık mümkün değildir” dedi.

Dosya Neden Büyük Daire’ye Gitti?

Altınparmak, AİHM’de bir dosyanın Büyük Daire’ye gitmesinin üç yolu olduğunu hatırlattı:

- Tarafların daire kararına itiraz etmesi

- Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin uygulanmayan kararı Büyük Daire’ye taşıması

- Dairenin, dosyanın kavramsal ve sistematik önemi nedeniyle kendiliğinden Büyük Daire’ye sevk etmesi

Kavala dosyasında üçüncü yolun işletildiğini belirten Altınparmak, bunun güçlü bir politik ve hukuki mesaj taşıdığını söyledi.

“Bu, Politik Bir Mesajdır”

Altınparmak’a göre AİHM, Türkiye’ye açık bir mesaj veriyor:
“Bu dosyanın ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. Siz bu kararı ısrarla uygulamıyorsunuz.”

Büyük Daire Yılda Bir-İki Dosya Kabul Ediyor

Büyük Daire’nin yılda yalnızca bir ya da iki dosya kabul ettiğini belirten Altınparmak, kararın bu yönüyle de istisnai olduğunu vurguladı.
“Bu sadece Türkiye için değil, tüm ülkeler için geçerli” dedi.

Karar Ne Zaman Çıkabilir?

Altınparmak, Büyük Daire sürecinin uzun ancak sınırlı olacağını ifade ederek, yaklaşık bir yıl içinde karar çıkmasının muhtemel olduğunu söyledi.
“Büyük Daire kararları çok daha ayrıntılı ve incelikli olur. Ancak ana argümanlar sunulmuş durumda” değerlendirmesini yaptı.

AYM Beklenmeden Karar Çıkabilir mi?

AİHM’nin normalde Anayasa Mahkemesi kararını beklediğini hatırlatan Altınparmak, bu ilkenin aşılabildiğine dikkat çekti.
Demirtaş dosyasında AİHM’nin AYM kararını beklemeden hüküm verdiğini hatırlatarak, Kavala dosyasında da benzer bir yol izlenebileceğini söyledi.

Avrupa Konseyi Tarihinde Eşi Benzeri Yok

Altınparmak, Kavala dosyasının AİHM ve Avrupa Konseyi açısından taşıdığı önemi şu sözlerle anlattı:
“Avrupa Konseyi tarihinde bir devletin AİHM kararını uygulamadığının tespit edildiği sadece iki karar var. Biri Azerbaycan’daki İlgar Mammadov, diğeri Türkiye’deki Osman Kavala dosyası. Mammadov tahliye edildi, Kavala hâlâ edilmedi. Mahkemenin 75 yıllık tarihinde bu durumun tek örneği Kavala’dır.”

Demirtaş ve Can Atalay Dosyalarına Etkisi

Altınparmak, Kavala kararının Selahattin Demirtaş ve Can Atalay dosyalarını da etkileyebileceğini ancak her dosyanın aynı yolu izlemeyeceğini belirtti.
Demirtaş dosyasında ısrarın sürmesi halinde yeniden Büyük Daire sürecinin gündeme gelebileceğini, Can Atalay dosyası için ise bunun daha düşük bir ihtimal olduğunu söyledi.

“Bu Artık Avrupa’nın Krizi”

Altınparmak’a göre Kavala davası, bireysel bir hak ihlali dosyasını aşmış durumda:
“Bu artık Avrupa İnsan Hakları sisteminin işleyişine dair bir kriz. Bütün Avrupa’nın sorunu hâline geldi ve bir çıkış yolu bulunamıyor.”

@welgmedya.com