WELG | ANKARA — DİSK-AR’ın Ağustos 2026 raporuna göre, İşsizlik Sigortası Fonu giderlerinin 2016’dan bu yana yaklaşık yarısı işveren teşvikleri, destekler ve işbaşı eğitim programlarına aktarılırken işsizlere yapılan ödemelerin payı yüzde 31,5’te kaldı. Haziran ayında resmi işsizlerin yalnızca yüzde 17,1’i işsizlik ödeneğinden yararlanabildi.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), resmi İŞKUR verilerini kullanarak hazırladığı İşsizlik Sigortası Fonu Raporu’nu yayımladı.

Rapora göre, işsiz kalan emekçilere gelir güvencesi sağlamak amacıyla kurulan fon, yıllar içinde ağırlıklı olarak işverenleri destekleyen bir finansman mekanizmasına dönüştü.

İşverenlerin payı yüzde 44,3’e yükseldi

2016 yılında fon giderlerinin yüzde 37,4’ü işsizlik ödemelerine, yüzde 20,3’ü ise doğrudan ve dolaylı işveren teşviklerine ayrıldı.

2026’nın ilk yedi ayında işsizlik ödemelerinin payı yüzde 31’e gerilerken işveren teşvikleri, destekleri ve işbaşı eğitim programlarının toplam payı yüzde 44,3’e çıktı.

Böylece 2016-2026 döneminde işsizlik ödemelerinin fon giderleri içindeki payı 6,4 puan azalırken işverenlere yönelik teşvik ve desteklerin payı 24 puan arttı.

Üç buçuk yılda 390 milyar lira işverenlere

Rapora göre, 2023 ile Temmuz 2026 arasındaki dönemde fonun toplam giderleri 756 milyar liraya ulaştı.

Bu tutarın 390,2 milyar lirası, diğer bir ifadeyle yüzde 51,6’sı doğrudan işveren teşvikleri ve işbaşı eğitim programlarına aktarıldı.

Aynı dönemde işsiz kalan emekçilere 215,6 milyar lira ödeme yapıldı. İşsizlik ödemelerinin toplam giderler içindeki payı yüzde 28,5 olurken aktif işgücü programlarına 135,1 milyar lira harcandı.

Fon giderlerinin yalnızca yüzde 31,5’i işçilere

2016’dan Temmuz 2026’nın sonuna kadar İşsizlik Sigortası Fonu’nun toplam gideri 1 trilyon 33 milyar liraya çıktı.

Bu kaynağın 513,6 milyar lirası, yani yüzde 49,7’si işveren teşvikleri, destekleri ve işbaşı eğitim ödemeleri için kullanıldı.

İşçilere yapılan işsizlik ödemeleri ise 325 milyar lirada kaldı. Böylece toplam fon giderlerinin yalnızca yüzde 31,5’i işsiz kalan işçilere aktarıldı.

Her 100 işsizden 83’ü ödenek alamadı

Türkiye’de 2 milyon 688 bin resmi işsiz bulunmasına karşın işsizlik ödeneğinden yararlananların sayısı 460 binde kaldı.

Buna göre resmi işsizlerin yalnızca yüzde 17,1’i ödenek alabildi. Başka bir ifadeyle her 100 işsizden yaklaşık 83’ü İşsizlik Sigortası Fonu’nun sağladığı gelir desteğinin dışında kaldı.

Fon gelirlerinin yarısı başka programlarda kullanılabilecek

14 Temmuz 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile fon gelirlerinden istihdamı koruyucu ve artırıcı tedbirler ile işgücü hizmetleri için kullanılabilecek oran yüzde 30’dan yüzde 50’ye çıkarıldı.

DİSK-AR, bu düzenlemenin işsizlik ödeneğinden yararlanan emekçilerin payını daha da azaltabileceği uyarısında bulundu.

Varlıkların yüzde 73,6’sı devlet tahvillerinde

Temmuz 2026 sonu itibarıyla fonun toplam maddi ve mali varlığı 817,3 milyar liraya ulaştı.

Bu varlığın 601,2 milyar lirası devlet tahvillerinde, 212,8 milyar lirası mevduat hesaplarında ve 3,77 milyar lirası Takasbank Para Piyasası’nda tutuluyor.

Fon varlıklarının yüzde 73,6’sının devlet tahvillerine bağlandığını belirten DİSK-AR, kaynağın Hazine için ucuz bir iç borçlanma aracı olarak kullanıldığını savundu.

DİSK: İşçinin parası işçiye

DİSK, İşsizlik Sigortası Fonu’nun kuruluş amacına döndürülmesini ve işverenlere kaynak aktarımına son verilmesini istedi.

Konfederasyon ayrıca işsizlik ödeneğine erişim koşullarının kolaylaştırılması, ödeme süresi ve miktarının artırılması, ödeneğin alt sınırının net asgari ücretin altında olmaması ve fonun gelir-gider bilgilerinin kamuoyuna açık hale getirilmesi çağrısında bulundu. (BirGün)

@welgmedya